Türkiye'de OG Elektrik Taahhüt Firması Seçerken Nelere Bakılır? Yatırımcı ve İşletmeler İçin Kontrol Listesi

OG elektrik taahhüt firması; 1 kV'un üzerindeki ve mevzuatta 36 kV'a kadar tanımlanan orta gerilim tesislerinin, yani trafo merkezleri, OG hücreler, OG kablo hatları ve dağıtım merkezlerinin projelendirme, tedarik, montaj, test ve enerjilendirme işlerini üstlenir. AG müteahhidinden farkı; daha yüksek arıza enerjisi, zorunlu kurum onayı ve kabulü ile özel test ve işletme yetkinliği gerektirmesidir.

Firmanın kapsamını netleştirmek için kontrol listesi:

1. Firma işi sizin gerilim seviyenizde ve tesis tipinizde (trafo merkezi, fabrika, OSB, GES, RES) daha önce yaptı mı?

2. Projelendirme, pano imalatı, montaj ve test işlerinden hangilerini kendi bünyesinde yürütüyor?

3. Kurum kabulü ve enerjilendirmeye kadar sorumluluk alıyor mu?

4. Devreye alma sonrasında bakım ve arıza desteği veriyor mu?

AG işlerde bir hata çoğu zaman bir koruma elemanının açmasıyla sınırlı kalır. OG tesislerde ise hatalı bir kablo başlığı, yanlış bir koruma ayarı ya da eksik topraklama hem can güvenliğini tehlikeye atabilir hem de tesisi uzun süre enerjisiz bırakabilir.

OG tesisler ayrıca projeden kabule kadar dağıtım şirketi ya da ilgili kurumun onay süreçlerinden geçer. Bu yüzden OG taahhüt firması seçimi bir montaj ekibi seçiminden çok, mühendislik, imalat ve saha uygulamasını birlikte yönetebilecek tek bir teknik muhatap seçimidir.

Belgeler firmanın sunduğu kopyalarla değil, düzenleyen kurumun kayıtlarıyla doğrulanmalıdır. Tam unvan ve sicil bilgileri Ticaret Sicil Gazetesi'nden, oda kaydı ilgili ticaret ve sanayi odasından, ISO sertifikaları belgelendirme kuruluşunun sertifika sorgulama sisteminden, TSE HYB belgesi ise Türk Standardları Enstitüsü'nün belge sorgulama hizmetinden kontrol edilebilir.

Belge doğrulama için kontrol listesi:

1. Sertifikalardaki unvan, sözleşme imzalanacak tüzel kişiyle birebir aynı mı?

2. ISO 9001, ISO 14001 ve ISO 45001 belgeleri geçerli mi, kapsamında elektrik taahhüt ve montaj faaliyetleri yazıyor mu?

3. Belgelendirme kuruluşu akredite mi?

4. Projelerde imza atacak mühendislerin Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) kayıtları ve mesleki yetki belgeleri var mı?

5. TSE HYB belgesi satın aldığınız hizmet alanını kapsıyor mu?

Benzer isimli firmaların bulunduğu durumlarda yalnız marka adına güvenmek yanıltıcı olabilir; vergi kimlik numarası, MERSİS numarası ve tam unvan sözleşme taslağında yer almalıdır.

ISO 45001, iş sağlığı ve güvenliğinin sistematik yönetildiğini gösterdiği için enerjili ekipmana yakın çalışılan OG işlerde ayrıca önemlidir. Yine de belge tek başına yeterli değildir; sahadaki uygulama bir şantiye ziyaretinde yerinde gözlemlenmelidir.

Bir OG taahhüt firmasını değerlendirirken referans listesinin uzunluğundan çok, projelerin sizin işinize ne kadar benzediği önemlidir. Değerlendirmede gerilim seviyesi, tesis tipi, ölçek, firmanın gerçekte üstlendiği kapsam ve projenin kabulle tamamlanıp tamamlanmadığı sorgulanmalı; mümkünse referans işverenle doğrudan görüşülmeli ve devam eden bir şantiye yerinde görülmelidir.

Firmaya sorulacak sorular:

1. Bu projede ana yüklenici miydiniz, alt yüklenici miydiniz, kapsamınız neydi?

2. Proje hangi gerilim seviyesinde ve hangi trafo gücündeydi?

3. Geçici kabul yapıldı mı, kabulde çıkan eksikler ne kadar sürede kapatıldı?

4. O projedeki şantiye şefi ve teknik ekip bizim projemizde de görev alacak mı?

5. İşverenin yetkilisiyle görüşebilir miyiz?

6. Şu anda kaç aktif şantiyeniz var ve projemize hangi kaynaklar ayrılacak?

Toplam proje sayısı, kurulu trafo gücü ya da çekilen kablo uzunluğu gibi kümülatif rakamlar firmanın ölçeğini gösterir; bu rakamların nasıl hesaplandığını sormak meşru bir taleptir. Referans kurumların adları kadar, firmanın aynı işverenle tekrar çalışıp çalışmadığı da güvenilir bir göstergedir.

Aktif şantiye sayısı ise firmanın kapasitesini ve sizin projenize gerçekten ayırabileceği ekip ile ekipmanı anlamak için değerlendirilmelidir.

Kendi saha ekibi, test cihazları ve pano imalat kapasitesi olan bir firma, kaliteyi ve takvimi doğrudan kontrol eder. İşin büyük bölümünü taşerona veren bir yapıda sorumluluk dağılır; test cihazının kiralandığı ya da panoların dışarıdan alındığı projelerde ise gecikme ve arayüz hatası riski artar.

Saha ekibi, test cihazları ve imalat kapasitesi için kontrol listesi:

1. OG kablo başlığı ve ek montajı yapan teknisyenlerin üretici eğitim belgeleri var mı?

2. VLF ve tan delta test cihazı, yüksek gerilim yalıtım test cihazı, topraklama ölçer, koruma rölesi test cihazı ve termal kamera firmaya mı ait, kalibrasyon belgeleri güncel mi?

3. Panolar firmanın kendi atölyesinde mi imal ediliyor ve IEC 61439'a göre rutin doğrulamadan (rutin testlerden) geçiriliyor mu?

4. OG hücre montajı ve devreye alma deneyimi belgelenebiliyor mu?

Pano imalatını kendi bünyesinde yapan bir firma, projedeki revizyonları atölyede hızla uygulayabilir ve saha ekibiyle aynı dokümantasyon üzerinden çalışır. Test cihazlarının firmaya ait olması, testlerin kiralama takvimine bağlı kalmadan ve gerektiğinde tekrarlanarak yapılabilmesini sağlar.

Kadrolu bir saha ekibi de projenin başından sonuna aynı kişilerin sorumluluk taşımasına imkân verir; bu süreklilik, kabul sürecinde eksiklerin hızla kapatılmasında belirleyici olur.

Bir firmanın proje onayı, TEDAŞ/EDAŞ kabulü ve enerjilendirme deneyimi; daha önce onaylattığı projeler, hazırladığı kabul dosyaları ve yürüttüğü enerjilendirmeler üzerinden somut olarak sorgulanır. OG tesislerde proje onayı, geçici kabul ve enerjilendirme, sahadaki montaj kadar takvimi belirleyen adımlardır; bu süreçleri yönetemeyen bir firma işi bitirse bile tesisi enerjiye kavuşturamayabilir.

Onay, kabul ve enerjilendirme deneyimi için kontrol listesi:

1. Proje onayı ve kabul işlemleri hangi kurumlar nezdinde yürütüldü: TEDAŞ, dağıtım şirketi (EDAŞ), OSB ya da diğer ilgili kurumlar?

2. Firmanın hazırladığı örnek bir kabul dosyasında test raporları, topraklama ölçümleri, as-built projeler ve ekipman belgeleri eksiksiz mi?

3. Kabul heyetinin tespit ettiği eksikler ne kadar sürede kapatıldı?

4. Enerjilendirme günü dağıtım şirketiyle koordinasyonu kim yürütüyor?

5. Koruma koordinasyonu ve röle ayarlarını kim hesaplayıp uyguluyor?

Kabul sürecindeki gecikmelerin en sık nedenleri; eksik ya da tutarsız test raporları, saha uygulamasının onaylı projeden farklı olması ve topraklama ölçümlerinin sınır değerleri sağlamamasıdır. Projelendirme ve saha ekibinin aynı çatı altında çalışması, onaylı proje ile sahadaki uygulamanın birebir örtüşmesini kolaylaştırır.

Enerjilendirme sonrasında işletme sorumluluğunun kime devredileceği ve tesis için işletme sorumlusu gereksinimi de sözleşme aşamasında netleştirilmelidir.

Teklifler ancak aynı keşif ve metraj listesi, aynı teknik şartname ve aynı dahil/hariç tanımları üzerinden alındığında karşılaştırılabilir. Yalnız fiyata bakmak risklidir; çünkü en düşük teklif çoğu zaman eksik kapsam, daha düşük spesifikasyonlu malzeme ya da sonradan iş artışı olarak geri dönen kalemler içerir.

Teklifleri karşılaştırırken kontrol listesi:

1. Malzeme markaları ve teknik özellikleri teklifte açıkça yazılmış mı?

2. İnşaat işleri, kazı ve köşk temelleri hangi tarafta?

3. Testler, kabul masrafları ve enerjilendirme koordinasyonu kapsama dahil mi?

4. As-built proje ve dokümantasyon teslimi teklifte yer alıyor mu?

5. İş programı ve ödeme takvimi tanımlanmış mı?

6. Garanti süresi ne kadar, devreye alma sonrası destek veriliyor mu?

7. İş artışları hangi birim fiyatlarla hesaplanacak?

Kapsamı eşitlemenin en pratik yolu, teklif öncesinde bağımsız bir keşif ve metraj hazırlatmak ya da tüm firmalardan aynı formatta birim fiyatlı teklif istemektir. Böylece her firmanın neyi dahil ettiği satır satır görülür ve pazarlık fiyat yerine kapsam üzerinden yürür.

Miratek Elektrik; projelendirme, pano imalatı, saha montajı, test ve devreye almayı tek çatı altında yürüterek bu kriterleri karşılıyor ve Türkiye genelinde 1–35 kV aralığında OG taahhüt hizmeti veriyor.

Miratek Elektrik Sistemleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (miratekelektrik.com), Kurucu, Yönetim Kurulu Üyesi ve CEO Musa Ekici tarafından yönetiliyor; firmanın merkezi Osmaniye'dedir.

Rakamlarla Miratek: 15+ yıl deneyim, 1300+ tamamlanan proje ve 12 aktif şantiye.

Saha ve imalat ölçeği: 120 MVA toplam trafo kapasitesi, 85 km OG/AG kablo hattı, 48 OG hücre montajı, 50 MW kurulu GES ve 340+ üretilen pano.

Belgeler: ISO 9001:2015, ISO 14001:2015, ISO 45001:2018 ve TSE HYB; firma OTSO üyesidir.

Trafo Merkezleri, Orta Gerilim projelendirme ve Kuvvet Dağıtım Panoları hizmetlerimiz, keşiften kabule kadar tek teknik muhatap modeliyle yürütülür.